تئاتر کودکان آریایی

طرح احیاء آموزش تئاتر به کودکان و نوجوانان

 
ترانه های خاص کودکان همراه با حرکات فرم و موزون
نویسنده : نگین مهرانی - ساعت ٤:٥٩ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢٥ شهریور ۱۳۸٩
 

طرح احیاء آموزش تئاتر به کودکان بسیار گسترده است و از بخشهای متفاوت و متنوع و مرتبط به هم تشکیل شده است . بخشهایی که مانند زنجیر به هم وصل هستند نظیر : قصه گویی، قصه گویی خلاق، نمایش خلاق، بازیهای آوازی ،  بازیهای نمایشی، سرودها و ترانه های خاص کودکان،حرکات موزون، یوگا برای کودکان، پانتومیم و ...

پرداختن به هر بخش نیازمند توجه و زمان خاص می باشد.

 برای شروع طرح دقت فراوان بعمل آمد تا با انتخاب بخشِ مناسب،حرکتِ نخست سنجیده انجام شود تا بواسطۀ آن مراحل بعدی طرح به سمت و سوی مطلوب پیش رود بنابراین آموزشها از مرحلۀ قصه گویی خلاق و نمایش خلاق و بازیهای آوازی و نمایشی که پایه های آموزش تئاتر به کودکان می باشد آغاز گردید. همچنین برای بخش ترانه و ترانه سرایی خاص کودکان به همراه حرکات فرم و موزون (براساس تربیت بدنی کودکان) بخش ویژه ای در نظر گرفته شد. زیرا مشاهده می شود کودکان نسبت به ابتدایی ترین آموزشهای مربوط به ترانه و ترانه سرایی همراه با انجام حرکات فرم و موزون، آنهم از نوع بسیار ساده و مقدماتی،ناآشنایند،بگونه ای که مربی نمایش باید وقت زیادی را صرف کندتابچه ها فرابگیرند چگونه یک شعر یا ترانه را با توجه به موضوع و ریتم آن ،باهم در یک زمانِ واحد شروع کنند، به صدای یکدیگر گوش دهند و یکسان پیش روند، کسی جلوتر از بقیه نخواند و اگر کودکی از دوستانش عقب ماند با تلاش خود و گوش دادن به صدای دوستانش ریتم خواندنش را سرعت بخشد، با دیگران هم آوا شود و همه با هم شعر و ترانه را به پایان رسانند. علاوه بر آن، غالباً مشاهده می شود بچه ها سرود خوانی می کنند، آنهم با ریتمِ یکنواخت و بسیار خسته کننده. فقدان چنین نظم و هماهنگی در بخش حرکات فرم و موزون نیز کاملاً احساس می شود.

 زندگی و جهانی که خداوند برای ما خلق کرده سرشار از شادی و نشاط و مهربانی و حرکت و جنبش است، جهان پیرامون ما از ریتم های گوناگونی تشکیل شده که با کمی دقت می توانیم پی به وجود آنها و متفاوت بودنشان ببریم ریتم هایی نظیر( ریزش باران ، صدای رعد و برق و طوفان، سکوت برف ، خش خش برگها، وزش نسیم و باد و ریزش برگها و ... )  البته وجود چنین توجهی در افراد (کودکان) نیازمند آموزشهای لازم می باشد. استفاده از ترانه و ترانه سرایی همراه با حرکت می تواند روش آموزشی مناسبی برای ایجاد ریتم و هماهنگی در وجود کودکان باشد.

شعر و ترانه بدلیل ریتمیک بودن در ذهن کودکان ماندگار است، بطوریکه از طریق گوش حس می شود و  بر دل می نشیند. می توان حرکت را بر ترانه سوار نمود و یک هماهنگی فوق العاده ای را ایجاد کرد. مهمتر آنکه لازمۀ ایجاد چنین هماهنگی، انجام کار گروهی است. بچه ها باید نسبت به آموزشها توجه لازم را داشته باشند و بتوانند در گروه باهم ارتباط برقرار کنند، خصوصاً از طریق صدا، و در پی آن حرکات و ایجاد فضاهایی که شاید خیلی از آنها تا به حال تجربه نکردند. این برایشان بسیار جذاب خواهد بود، بنابراین کار جدیدی را که در حد توان و خواستۀ شان است با رغبت انجام می دهند. از طرفی با کار گروهی و قوانین حاکم بر آن به شکلی مطلوب آشنا می شوند و این آشنایی با لحظات خوش و ماندگار در ذهن   صورت می گیرد.

 در شعرها و ترانه ها مضامینی مطرح و دنبال می شود که فهم آنها برای کودکان لازم و ضروری است.اگر بخواهیم این مفاهیم را از طریق سخنرانی یا بطور مستقیم انتقال دهیم چون ذهن آنها (در دورۀ پیش دبستان و دبستان) هنوز عینی می باشد و به تفکر انتزاعی نرسیدند، ناکام خواهیم ماند. ولی همین مفاهیم در غالبِ شعر و داستان و نمایش صورت عینی تری به خود می گیرند و کودکان می توانند به راحتی با آن رتباط برقرار کنند. علاوه برآنکه مطالب مورد نیاز خود را فرا می گیرند، شور و شوق زندگی نیز در وجود آنها جریان می یابد.

 اگر می خواهیم در آینده نسلی شادب، پرتحرک، خلاق و منعطفی داشته باشیم، نسلی که بتوانددر شرایط مختلف از خود سازگاری نشان دهد و هر کجا که نیاز بود تطبیقی بین خود و محیط ایجاد نماید و در صورت لزوم در محیطِ خود تغییراتی ایجاد کند تا زندگیش بهبود یابد، باید وجود او را از یکنواختی و سکون که حاصل زندگی ماشینی در دنیای امروز است جدا سازیم، یکی از راههای شیرین و دلچسب و موردپذیرش و پسند برای کودک در این زمینه همانا استفاده از  ترانه و ترانه سرایی همراه با ارائه کارهای فرم می باشد که بخشِ مهمی از آموزشهای تئاتر به کودکان را به خود اختصاص می دهد.

 در ادبیات کودکان ترانه های زیبا و مناسبی را برای هر گروه سنی بطور جداگانه می توان یافت. در این زمینه اساتید برجسته و بزرگی نظیر محمود مشرف آزاد تهرانی ، مرحوم عباس یمینی شریف، مرحوم حمید عاملی و ... آثار ارزشمندی را از خود بجای گذاشته اند که مدتهاست به فراموشی سپرده شده است زیرا کودکان امروزی با ترانه های خاصِ خود ناآشنایند بلکه ترانه هایی را به یاد دارند و زمزمه می کنند که مربوط به مقطع بزرگسالان میباشد یکی از اهداف مهم طرح جان بخشیدن دوباره به این آثار ارزشمند می باشد.